Smiley face
Published On: Thu, Aug 24th, 2017

ഗുരുവാണോ ശരി, അതോ ഗുരുവിനെ ധിക്കാരപൂര്‍വം തിരുത്തുന്ന ഇവരാണോ ശരി? | Pinarayi’sspeech in Sivagiri Mutt

ഗുരുവിനെ ദുര്‍വ്യാഖ്യാനം ചെയ്യുന്നവര്‍ ഓര്‍ക്കുക:( കഴിഞ്ഞ ദിവസം ശിവഗിരിയിൽ ‘നമുക്ക് ജാതിയില്ല’ വിളംബര സ്മാരക  മ്യൂസിയത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചുകൊണ്ട് ഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്‍ നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിൻറെ പൂർണ്ണരൂപം വായിക്കാം )

vilambara

 

ഗുരുവിനെ ദുര്‍വ്യാഖ്യാനം ചെയ്യുന്നവര്‍ ഓര്‍ക്കുക

ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ ശിഷ്യനാകാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ യോഗ്യത എന്താണ്? ജാതി ഇല്ലാത്തവനാകണം, മതമില്ലാത്തവനാകണം, ജാതിചിന്തയില്‍നിന്ന് മുക്തനാകണം, മതചിന്തയില്‍നിന്ന് മുക്തനാകണം. എന്നാല്‍, അങ്ങനെയുള്ളവര്‍മാത്രമാണോ ഗുരുവിന്റെ ശിഷ്യരായി പില്‍ക്കാലത്ത് ഉയര്‍ന്നുവന്നത്? ഇന്ന് ചിലര്‍ ‘ജാതി പറഞ്ഞാലെന്താ’ എന്നാണ് ചോദിക്കുന്നത്. ജാതി പറയരുതെന്ന് പഠിപ്പിച്ച ഗുരുവില്‍നിന്നും ജാതി വിചാരിക്കുകപോലും അരുതെന്ന് ഉദ്ബോധിപ്പിച്ച ഗുരുവില്‍നിന്നും, ‘ജാതി പറഞ്ഞാലെന്താ’ എന്ന് ചോദിക്കുന്നവരിലേക്കുള്ള ദൂരം എത്രയാണെന്നത് ഞാന്‍ നിങ്ങളുടെ ആലോചനയ്ക്ക് വിടുന്നു.

ഗുരുവാണോ ശരി, അതോ ഗുരുവിനെ ധിക്കാരപൂര്‍വം തിരുത്തുന്ന ഇവരാണോ ശരിയെന്നതും ഞാന്‍ നിങ്ങളുടെ ചിന്തയ്ക്ക് വിടുന്നു. ഗുരു ഏതൊന്നിനുവേണ്ടിയാണോ പ്രവര്‍ത്തിച്ചത്, അതിനെത്തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന പ്രവണതകളും അവയുടെ പ്രയോക്താക്കളും ഗുരുവിന്റെ ജീവിതകാലത്തുതന്നെ തലപൊക്കിയിരുന്നു എന്നു കാണാം. ഗുരു ജാതിയില്ല വിളംബരം നടത്തിയത് ‘പ്രബുദ്ധകേരളം’ മാസികയിലൂടെ ആയിരുന്നല്ലോ. ‘പ്രബുദ്ധകേരളം’ പുറത്തുവന്ന് അധികമാകുന്നതിനുമുമ്പ് ഡോ. പല്‍പ്പുവിന്റെ പേര്‍ക്ക് ഗുരു ഒരു കത്തയച്ചു. ആ കത്ത് പഴയ വിവേകോദയത്തില്‍ വന്നിട്ടുണ്ട്. തന്നെ വിട്ട്, തന്റെ മൂല്യങ്ങളെ വിട്ട്, തനിക്കൊപ്പം നിന്ന ചിലര്‍ തങ്ങളുടെ വഴിക്കുപോകുന്നുവെന്ന വേദനയായിരുന്നു അതില്‍. അവരില്‍ ജാത്യാഭിമാനം വര്‍ധിച്ചുവരുന്നതായുള്ള കാരണങ്ങള്‍കൊണ്ട് മുമ്പേതന്നെ മനസ്സില്‍നിന്ന് വിട്ട അവരെ പ്രവൃത്തിയില്‍നിന്നുകൂടി വിടുന്നു എന്നാണ് ആലുവ അദ്വൈതാശ്രമത്തില്‍നിന്ന് ഡോ. പല്‍പ്പുവിന് ഗുരു എഴുതിയത്. ഗുരു ഇങ്ങനെയൊരു നിലപാട് കര്‍ക്കശമായി എടുത്തതുകൊണ്ടാകണം, അംഗമാകാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആര്‍ക്കും തുല്യസ്വാതന്ത്യ്രം നല്‍കി അംഗത്വം നല്‍കണമെന്ന പ്രമേയം യോഗത്തിന്റെ പ്രാക്കുളം സമ്മേളനം പാസാക്കിയത്.

pinarayi sivagiri

അംഗമാകാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആര്‍ക്കും എന്നു പറഞ്ഞാല്‍, ഏത് ജാതിയില്‍പ്പെട്ടയാള്‍ക്കും ഏത് മതത്തില്‍പ്പെട്ടയാള്‍ക്കും ഒരു ജാതിമതവിഭാഗത്തിലും പെടാത്ത ആള്‍ക്കും എന്നാണര്‍ഥം. ആ പ്രമേയം അന്ന് സഹോദരന്‍ അയ്യപ്പനാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. ആ പ്രമേയത്തിന്റെ സ്പിരിറ്റ് അതേപടി ഉള്‍ക്കൊണ്ടാണോ പില്‍ക്കാലത്ത് പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നടന്നത്? മറിച്ചാണെങ്കില്‍ അത് ഗുരുവിന്റെ താല്‍പ്പര്യത്തിലാണോ? ഈ ചോദ്യങ്ങളും ഞാന്‍ നിങ്ങളുടെ പരിഗണനയ്ക്കായി വിടുന്നു. ജാത്യാഭിമാനം വര്‍ധിച്ചുവരുന്നതുകൊണ്ട് പ്രവൃത്തിയില്‍നിന്നുകൂടി വിട്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണല്ലോ ഗുരു പറഞ്ഞത്. ജാത്യാഭിമാനം എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ ജാതി മുന്‍നിര്‍ത്തിയുള്ള അഭിമാനം, അഥവാ ചിന്ത. ഗുരു തള്ളിപ്പറഞ്ഞ ആ ജാത്യാഭിമാനത്തെ ഗുരുവില്‍നിന്ന് ആ വിമര്‍ശമുണ്ടായശേഷമെങ്കിലും ഉപേക്ഷിക്കുകയല്ലേ വേണ്ടത്? അതല്ലേ ഗുരുവിനോടുള്ള ആദരവ്? എന്നാല്‍, ആ ജാത്യാഭിമാനം ഉപേക്ഷിക്കുകയാണോ, കൂടുതല്‍ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണോ ചെയ്തത്? ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തതെങ്കില്‍ അത് ഗുരുനിന്ദയല്ലേ? ഈ ചോദ്യം മുന്‍നിര്‍ത്തിയും നിങ്ങള്‍ ചിന്തിക്കണം.

ഗുരുവിനെ ആദരിക്കേണ്ടത് ഗുരുവിന്റെ ജീവിതസന്ദേശത്തെ ആദരിച്ചുകൊണ്ടും അത് ജീവിതത്തില്‍ പകര്‍ത്തിക്കൊണ്ടുമാകണം.

“ജാതിഭേദം മതദ്വേഷം
ഏതുമില്ലാതെ സര്‍വരും
സോദരത്വേന വാഴുന്ന
മാതൃകാസ്ഥാനമാണിത്”.

എന്നാണ് ഗുരു പറഞ്ഞത്. ഇത് ഒരു നാടിനെക്കുറിച്ചല്ല, സംസ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ചല്ല, രാജ്യത്തെക്കുറിച്ചല്ല, ലോകത്തെക്കുറിച്ച് ആകെത്തന്നെയാണ്. ജാതി-മത ഭേദമില്ലാതെ സഹോദരതുല്യമായി എല്ലാവരും കഴിയുന്ന മാതൃകാസ്ഥാനമായി ഈ ലോകം മാറണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചു. അത്തരമൊരു ലോകത്തിന്റെ പിറവിക്കുവേണ്ടിയുള്ള സമരത്തിന്റെ തുടക്കമാണ് സത്യത്തില്‍ അരുവിപ്പുറത്ത് കണ്ടത്. കുളത്തൂര്‍ കോലത്തുകരയിലും കണ്ടത്. എല്ലാ വിഭാഗത്തില്‍പ്പെട്ടവര്‍ക്കും വേര്‍തിരിവില്ലാതെ ചെന്ന് ആരാധന നടത്താന്‍ കഴിയുന്ന ഒരു പൊതുഇടം സൃഷ്ടിക്കുകയായിരുന്നു 1888ല്‍ ശിവപ്രതിഷ്ഠയിലൂടെ ഗുരു അരുവിപ്പുറത്ത് ചെയ്തത്. സാഹോദര്യവും സൌഹൃദവും ലോകമാകെ നിറയുന്ന ഒരു കാലമുണ്ടാകണമെന്ന സ്വപ്നത്തിന്റെ പ്രതീകമായിരുന്നു ആ അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠ. അതുകൊണ്ടാണ് ലോകമാകെ സാഹോദര്യത്തിന്റെ മാതൃകാസ്ഥാനമാകുക എന്ന സ്വപ്നമാണ് ഗുരു മനസ്സില്‍ കൊണ്ടുനടന്നിരുന്നത് എന്നു പറയുന്നത്.

pinarayi

എന്നാലിന്ന് നമുക്ക് നമ്മുടെ ഇത്തിരിവട്ടംപോലും ഗുരുസങ്കല്‍പ്പത്തിലുള്ള മാതൃകാസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റാന്‍ കഴിയാതാകുന്നു. മനസ്സുകളില്‍ കാലുഷ്യം കലരുന്നു. അതില്‍ ജാതിയുടെ കാലുഷ്യമുണ്ട്, മതാന്ധതയുടെ കാലുഷ്യമുണ്ട്. ഗുരുവിന്റെ പേര് പറഞ്ഞുകൊണ്ടുതന്നെ ജാതിചിന്തയുടെ, മതചിന്തയുടെ കാലുഷ്യം സമൂഹമനസ്സില്‍ പടര്‍ത്താന്‍ ആരെങ്കിലും ശ്രമിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഗുരുനിന്ദ. ആ തിരിച്ചറിവാണ് ‘ജാതിയില്ല വിളംബര’ത്തിന്റെ നൂറ്റൊന്നാം വാര്‍ഷികഘട്ടം നമുക്ക് നല്‍കുന്ന പാഠം.

ഈ സന്ദേശത്തിന് രണ്ടു ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഒന്ന് ജാതിയില്ല എന്നതാണ്. രണ്ടാമത്തേത് അതിനേക്കാള്‍ കുറെക്കൂടി പ്രാധാന്യമുള്ളതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. അത്, നമ്മള്‍ ഒരു മതത്തിലും ഉള്‍പ്പെടുന്നില്ല എന്നതാണ്. ചില പ്രത്യേക പ്രസ്ഥാനക്കാര്‍ ഗുരുവിന്റെ ‘ജാതിയില്ല’ എന്ന പ്രസ്താവനയെ തങ്ങളുടെ സങ്കുചിത മതലക്ഷ്യങ്ങള്‍ക്കായി ദുരുപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതായി കാണുന്നു എന്നതുകൊണ്ടാണിത് എടുത്തുപറയേണ്ടിവരുന്നത്. പിന്നോക്കജാതിക്കാര്‍ക്കുകൂടി വോട്ടുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ട് അവരെക്കൂടി തങ്ങളുടെ മതവര്‍ഗീയ സംഘടനയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ഒരു തന്ത്രമായി അവര്‍ ഇതിനെ ഉപയോഗിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇത് ഗുരുസന്ദേശത്തിന്റെ വക്രീകരണമാണ്.

എന്തുകൊണ്ട് ഗുരു ‘തനിക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു മതത്തോടും പ്രത്യേക മമതയില്ല’ എന്നതുകൂടി തന്റെ സന്ദേശത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കിയിരിക്കുന്നു? അതുകൂടി ചേര്‍ത്തുവായിക്കുമ്പോഴാണ് ഈ വിളംബരത്തിന്റെ പ്രസക്തി വര്‍ധിക്കുന്നത് എന്നതുകൊണ്ടാണത്. സമകാലികസമൂഹത്തില്‍ ചിലര്‍ നടത്തുന്ന ഗുരുസന്ദേശ വക്രീകരണത്തിന്റെ നേര്‍ക്കാണ് ഇത് താക്കീതാകുന്നത്.

sree-narayana-guru-twitter_650x400_61472845407

ജാതിയില്ല വിളംബരസന്ദേശം ഏതാനും വാക്യങ്ങളില്‍മാത്രമായിട്ടാണ് ഗുരു എഴുതിയിട്ടുള്ളതെങ്കിലും, അത് ജീവിതത്തിലുടനീളം ഗുരു പുലര്‍ത്തിയ ഒരു ആശയധാരയുടെ രത്നച്ചുരുക്കം തന്നെയാണ്. ആലുവ അദ്വൈതാശ്രമത്തില്‍ വിളിച്ചുകൂട്ടിയ സര്‍വമതസമ്മേളനത്തില്‍ ഗുരുവിനുവേണ്ടി പ്രിയശിഷ്യന്‍ സ്വാമി സത്യവ്രതന്‍ നടത്തിയ ദീര്‍ഘമായ സ്വാഗതപ്രസംഗത്തില്‍ മതങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചുള്ള ഗുരുവിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് വ്യക്തമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന്റെയും സത്ത ജാതിയില്ലായ്മതന്നെയാണ്. പ്രിയശിഷ്യന്‍ സി വി കുഞ്ഞിരാമനുമായി നടത്തിയ ദീര്‍ഘസംഭാഷണത്തിലും ജാതിയില്ലായ്മയുടേതായ ആശയങ്ങള്‍ വ്യക്തമായി ഗുരു വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.

ദുര്‍വ്യാഖ്യാനങ്ങളെ തുറന്നുകാണിക്കാന്‍ ഈ ചരിത്രരേഖകള്‍ ധാരാളം മതി. ഗുരു തനിക്ക് ജാതിയില്ലെന്നു പറഞ്ഞത് ഉപയോഗിച്ച് ഹിന്ദുക്കളെയാകെ സംഘടിപ്പിക്കാമെന്ന് ആരെങ്കിലും കരുതുന്നുവെങ്കില്‍ അത് ഗുരുനിന്ദയാകും. തനിക്ക് മതമേയില്ലെന്നു പറഞ്ഞ ഒരു മഹാഗുരുവിന്റെ പേരില്‍ മതസംഘടനയുണ്ടാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നെങ്കില്‍ അതില്‍ കവിഞ്ഞ ഗുരുനിന്ദ വേറെയില്ല. ഗുരുവിന്റെ 60-ാംവയസ്സില്‍ മഹാകവി കുമാരനാശാന്‍ ഗുരുവിനെക്കുറിച്ച് ഒരു കവിത എഴുതിയിരുന്നു. ‘ജാതിയില്ല’ എന്ന ഗുരുവിന്റെ വിളംബരവും ‘ഗുരു’ എന്ന തലക്കെട്ടിലുള്ള ആശാന്റെ കവിതയും വരുന്നത് ഒരേവര്‍ഷമാണ്. ആ കവിതയില്‍ ആശാന്‍ ഗുരുവിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് ‘അന്ധത്വമില്ലാതാക്കി നേരാംവഴി കാട്ടുന്ന ആള്‍’ എന്നാണ്. ഗുരു ഇല്ലാതാക്കിയ അന്ധത്വം തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാനുള്ള ശ്രമം ശക്തമായി നടക്കുന്ന ഘട്ടമാണിത്. അതിനെ ചെറുത്തുതോല്‍പ്പിക്കാന്‍ കഴിയണം.

വെറും വാചാപ്രസംഗമായിരുന്നില്ല ഗുരു നടത്തിയത്. രേഖാമൂലം വിളംബരം ചെയ്യുകയാണുണ്ടായത്. ‘തനിക്ക് ജാതിയില്ല’ എന്ന പ്രഖ്യാപനത്തിന് അത്രയേറെ പ്രാധാന്യം ഗുരു കല്‍പ്പിച്ചിരുന്നു. ആ പ്രാധാന്യം ഉള്‍ക്കൊള്ളാന്‍ കഴിയണം. അപ്പോഴേ ഗുരു വിഭാവനം ചെയ്ത വിശ്വമാനവികതയെ മനസ്സിലാക്കാന്‍ കഴിയൂ; ജാതിമതാദികള്‍ക്കതീതമായ മനുഷ്യസ്നേഹത്തെ മനസ്സിലാക്കാനാകൂ.

vayalvaram veedu

പുതിയ കാലത്തിനനുസരിച്ച് ഗുരുദര്‍ശനങ്ങളെ നവീകരിച്ച് സമൂഹത്തില്‍ പ്രയോഗിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. അതല്ലാതെ, ഗുരുദര്‍ശനങ്ങളെ സ്വാര്‍ഥതാല്‍പ്പര്യത്തിനനുസരിച്ച് സ്വകാര്യമായി ദുര്‍വ്യാഖ്യാനം ചെയ്ത് അവതരിപ്പിക്കുകയല്ല. ഇക്കാര്യം ഓര്‍മപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്, ‘നമുക്ക് ജാതിയില്ല’ എന്ന വിളംബരം. ഗുരുവിന്റെ വിളംബരം നൂറുവര്‍ഷം കഴിഞ്ഞ ഘട്ടത്തിലും ജാതി പറയുന്നവര്‍ ഗുരുവിനെ അപേക്ഷിച്ച് എത്രയോ നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ പിന്നിലാണ്. പിന്നിലുള്ള ആ ഇരുട്ടറയിലേക്ക് കേരളത്തെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനുള്ള നീക്കങ്ങളെ ചെറുക്കാനുള്ള ശക്തിയും ഊര്‍ജവുമാണ് യഥാര്‍ഥത്തില്‍ പഴയ, എന്നാല്‍ എല്ലാക്കാലത്തും പ്രസക്തമായ ആ വിളംബരത്തില്‍നിന്ന് പ്രസരിക്കുന്നത്.

ഗുരു വലിയൊരു ദീപശിഖയാണ് കൊളുത്തിനീട്ടിയത്. അതില്‍നിന്ന് ചെറു കൈത്തിരികളെങ്കിലും കൊളുത്തിയെടുക്കാന്‍ കഴിയണം. ആ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ് ഈ മ്യൂസിയത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനവുമെന്ന് ഞാന്‍ കരുതുന്നു. വിളംബരസ്മാരകം എത്രയുംവേഗം ഇവിടെ ഉയര്‍ന്നുവരട്ടെ എന്ന് ആശംസിച്ചുകൊണ്ട് ഞാന്‍ ഉപസംഹരിക്കുന്നു.

നന്ദി

Comments

comments

Smiley face
Displaying 87 Comments
Have Your Say
  1. I simply want to tell you that I am just newbie to blogs and actually liked your blog site. Most likely I’m likely to bookmark your site . You definitely have terrific well written articles. Kudos for revealing your web page.

  2. I hit the hay Like The Dead internet website and also read through and read through about all the mattress. Simplify to exactly what I didn’t wish and continued coming from there.

  3. The most ideal part is my son could take half the bed structure as well as outlet that away and make use of the various other one-half for sitting/day bedroom.

  4. I genuinely enjoy looking through on this website , it contains good blog posts. “Sometime they’ll give a war and nobody will come.” by Carl Sandburg.

  5. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  6. F*ckin’ tremendous issues here. I’m very glad to look your article. Thank you a lot and i am having a look forward to contact you. Will you please drop me a e-mail?

  7. It’s really a nice and helpful piece of info. I am happy that you shared this helpful info with us. Please stay us up to date like this. Thank you for sharing.

  8. great site says:

    Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  9. I really want to notify you that I am new to putting up a blog and genuinely valued your write-up. More than likely I am likely to store your blog post . You literally have wonderful article content. Get Pleasure From it for telling with us your internet site article

  10. blog web says:

    MichaelJemery.com is a site with many hypnosis downloads. Whether you are looking for free hypnosis downloads, self hypnosis download for mp3, video and any audio files, Michael Jemery has the downloads for you. You can download hypnosis from apps, audio, mp3 and even youtube !

  11. Good day! This is my first comment here so I just wanted to give a quick shout out and say I truly enjoy reading through your blog posts. Can you suggest any other blogs/websites/forums that cover the same topics? Thanks for your time!

  12. I’m not sure exactly why but this website is loading very slow for me. Is anyone else having this issue or is it a issue on my end? I’ll check back later and see if the problem still exists.

  13. Great items from you actually, man. I have be aware your stuff earlier than and you’re simply incredibly great. I actually like what we have acquired here, really like what you may be stating and the way in which wherein you are telling it. You are making it entertaining and you just continue to care for to stay it smart. I can not wait you just read far more from you actually. BLOGURL is really an excellent site. NAME

  14. Business says:

    But a smiling visitor here to share the love (:, btw great design .

  15. I’ve been surfing on-line greater than three hours today, yet I never discovered any fascinating article like yours. It¡¦s beautiful worth sufficient for me. In my opinion, if all site owners and bloggers made good content material as you probably did, the web will likely be a lot more useful than ever before.

  16. Keep up the superb piece of work, I read few articles on this web site and I think that your website is real interesting and holds sets of fantastic information.

  17. I precisely had to thank you so much all over again. I am not sure what I could possibly have taken care of in the absence of the type of pointers revealed by you over such situation. Certainly was the alarming situation for me personally, but spending time with this expert avenue you handled that made me to cry for joy. I’m grateful for the service and then trust you recognize what an amazing job you are providing educating the rest all through a web site. Most probably you’ve never met any of us.

  18. Pets says:

    I’ve learn a few good stuff here. Definitely price bookmarking for revisiting. I wonder how so much effort you place to make this kind of fantastic informative site.

  19. I conceive this website contains some real excellent info for everyone :D. “The public will believe anything, so long as it is not founded on truth.” by Edith Sitwell.

  20. I was just seeking this info for a while. After six hours of continuous Googleing, at last I got it in your site. I wonder what is the lack of Google strategy that do not rank this type of informative websites in top of the list. Generally the top web sites are full of garbage.

  21. Very good written post. It will be beneficial to everyone who utilizes it, as well as yours truly :). Keep up the good work – for sure i will check out more posts.

  22. Education says:

    I went over this site and I believe you have a lot of fantastic info, bookmarked (:.

  23. Very interesting info!Perfect just what I was searching for!

  24. I truly appreciate this post. I have been looking all over for this! Thank goodness I found it on Bing. You have made my day! Thx again!

  25. Shopping says:

    I definitely wanted to type a brief note in order to express gratitude to you for all of the fabulous tactics you are showing on this site. My time intensive internet search has at the end been paid with awesome knowledge to go over with my family. I would express that many of us visitors are rather lucky to be in a really good place with so many special individuals with insightful plans. I feel quite lucky to have seen your entire weblog and look forward to tons of more fun minutes reading here. Thank you once more for everything.

  26. It’s in reality a nice and useful piece of information. I am glad that you just shared this useful information with us. Please keep us informed like this. Thanks for sharing.

  27. you’re actually a good webmaster. The web site loading velocity is incredible. It kind of feels that you’re doing any unique trick. In addition, The contents are masterwork. you have performed a wonderful activity in this subject!

  28. I have recently started a web site, the info you offer on this web site has helped me tremendously. Thank you for all of your time & work. “It is a great thing to know our vices.” by Cicero.

  29. F*ckin’ awesome things here. I’m very happy to peer your article. Thanks a lot and i am taking a look ahead to contact you. Will you kindly drop me a e-mail?

  30. I got what you mean , thanks for posting .Woh I am thankful to find this website through google. “Spare no expense to make everything as economical as possible.” by Samuel Goldwyn.

  31. I have been surfing on-line greater than three hours lately, yet I by no means discovered any interesting article like yours. It’s beautiful price enough for me. In my view, if all website owners and bloggers made just right content material as you did, the net might be a lot more helpful than ever before. “Revolution is not a onetime event.” by Audre Lorde.

  32. Enjoyed reading through this, very good stuff, thankyou . “Talk sense to a fool and he calls you foolish.” by Euripides.

  33. Heya i am for the first time here. I came across this board and I find It really useful & it helped me out much. I hope to give something back and help others like you helped me.

  34. of course like your web-site however you need to test the spelling on several of your posts. A number of them are rife with spelling problems and I find it very troublesome to tell the reality then again I will definitely come back again.

  35. Web Design says:

    Thank you, I’ve recently been searching for info approximately this topic for a while and yours is the greatest I have found out so far. However, what in regards to the conclusion? Are you positive in regards to the source?

  36. What i don’t realize is in fact how you’re no longer actually a lot more well-favored than you might be right now. You are very intelligent. You understand thus considerably when it comes to this subject, produced me individually imagine it from numerous various angles. Its like women and men are not involved except it’s something to do with Woman gaga! Your personal stuffs nice. All the time care for it up!

  37. I like this web site so much, saved to bookmarks. “American soldiers must be turned into lambs and eating them is tolerated.” by Muammar Qaddafi.

  38. I’ll immediately grab your rss feed as I can’t in finding your e-mail subscription link or newsletter service. Do you have any? Please allow me understand in order that I may subscribe. Thanks.

  39. I really appreciate this post. I¡¦ve been looking all over for this! Thank goodness I found it on Bing. You have made my day! Thx again

  40. Fantastic web site. Lots of helpful info here. I’m sending it to several friends ans also sharing in delicious. And obviously, thanks on your sweat!

  41. Hi, Neat post. There is an issue along with your website in internet explorer, may test this… IE still is the marketplace chief and a good part of other people will pass over your fantastic writing due to this problem.

  42. You have brought up a very superb details , thankyou for the post.

  43. Nc+ Pakiety says:

    Very interesting subject, thanks for posting.

  44. Health says:

    I am not sure where you’re getting your info, but great topic. I needs to spend some time learning much more or understanding more. Thanks for fantastic information I was looking for this info for my mission.

  45. Fashion says:

    I got what you intend, thankyou for posting .Woh I am pleased to find this website through google. “Since the Exodus, freedom has always spoken with a Hebrew accent.” by Heinrich Heine.

  46. I like this blog very much, Its a really nice situation to read and receive info . “You have to lead people gently toward what they already know is right.” by Philip.

  47. Normally I do not read post on blogs, however I would like to say that this write-up very forced me to check out and do it! Your writing taste has been amazed me. Thanks, quite nice article.

  48. News says:

    I simply could not go away your site before suggesting that I actually enjoyed the usual info an individual provide in your guests? Is going to be again regularly in order to investigate cross-check new posts.

  49. News says:

    Real nice style and design and excellent subject material , hardly anything else we require : D.

  50. You can definitely see your expertise within the paintings you write. The arena hopes for even more passionate writers such as you who are not afraid to mention how they believe. At all times follow your heart.

  51. N Na Karte says:

    Good – I should definitely pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all tabs and related information ended up being truly easy to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or something, site theme . a tones way for your client to communicate. Nice task.

  52. home values says:

    Hi there, I found your site by the use of Google at the same time as looking for a related topic, your site got here up, it appears good. I have bookmarked it in my google bookmarks.

  53. News says:

    Great – I should certainly pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all tabs and related info ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it at all. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, website theme . a tones way for your customer to communicate. Nice task.

  54. pet rescue says:

    There is noticeably a bundle to identify about this. I suppose you made certain nice points in features also.

  55. Some genuinely prime content on this site, bookmarked .

  56. Jlg 860sj says:

    Enjoyed looking through this, very good stuff, thanks . “Whenever you want to marry someone, go have lunch with his ex-wife.” by Francis William Bourdillon.

  57. I was studying some of your articles on this site and I believe this site is very instructive! Keep posting.

  58. Kombajny says:

    I dugg some of you post as I cerebrated they were very useful invaluable

  59. Ursus says:

    I like what you guys are up too. Such intelligent work and reporting! Carry on the superb works guys I have incorporated you guys to my blogroll. I think it will improve the value of my web site :).

  60. Health says:

    I was suggested this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed about my trouble. You’re amazing! Thanks!

  61. I like the valuable info you provide in your articles. I will bookmark your weblog and check again here frequently. I am quite certain I will learn plenty of new stuff right here! Good luck for the next!

  62. dealership says:

    Heya i’m for the first time here. I found this board and I find It really useful & it helped me out a lot. I hope to give something back and help others like you helped me.

  63. Great amazing things here. I am very satisfied to peer your post. Thank you a lot and i’m having a look forward to touch you. Will you please drop me a mail?

  64. Web Design says:

    Nice read, I just passed this onto a colleague who was doing some research on that. And he just bought me lunch as I found it for him smile So let me rephrase that: Thanks for lunch! “Life is a continual upgrade.” by J. Mark Wallace.

  65. Pretty nice post. I just stumbled upon your blog and wished to say that I’ve truly enjoyed browsing your blog posts. In any case I’ll be subscribing to your feed and I hope you write again soon!

  66. We are a group of volunteers and starting a new scheme in our community. Your web site provided us with valuable information to work on. You’ve done a formidable job and our whole community will be thankful to you.

  67. Great remarkable issues here. I¡¦m very satisfied to see your article. Thank you a lot and i’m looking forward to contact you. Will you kindly drop me a mail?

  68. I intended to compose you that little bit of note to be able to say thanks a lot again for these amazing advice you’ve contributed on this site. It was certainly incredibly generous of people like you to allow unreservedly exactly what a few people might have offered for sale for an e book to help make some bucks on their own, primarily since you might have done it in case you desired. These pointers additionally worked to be a easy way to comprehend other individuals have similar zeal like my own to know way more when it comes to this matter. I am sure there are a lot more enjoyable occasions in the future for individuals who go through your blog post.

  69. I truly appreciate this post. I have been looking everywhere for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thanks again

  70. Nice read, I just passed this onto a colleague who was doing a little research on that. And he actually bought me lunch since I found it for him smile Thus let me rephrase that: Thank you for lunch!

  71. Whats up very cool web site!! Man .. Beautiful .. Amazing .. I’ll bookmark your blog and take the feeds also¡KI’m glad to seek out numerous helpful info right here within the post, we need work out more strategies on this regard, thanks for sharing. . . . . .

  72. It¡¦s really a cool and helpful piece of info. I¡¦m happy that you simply shared this helpful information with us. Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.

  73. Hi, Neat post. There is an issue together with your website in internet explorer, could check this¡K IE nonetheless is the marketplace leader and a big section of folks will leave out your excellent writing because of this problem.

  74. To jest cenna tresc! 🙂

  75. Thanks for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do some research on this. We got a grab a book from our local library but I think I learned more from this post. I’m very glad to see such excellent info being shared freely out there.

  76. island says:

    I like the helpful information you provide in your articles. I will bookmark your blog and check again here regularly. I am quite sure I’ll learn lots of new stuff right here! Good luck for the next!

  77. Ini kandungan yang berharga! 🙂

  78. I get pleasure from, cause I discovered exactly what I was looking for. You have ended my four day lengthy hunt! God Bless you man. Have a great day. Bye

  79. I as well as my buddies ended up reading through the excellent techniques located on your web blog then suddenly developed an awful feeling I had not expressed respect to the web site owner for them. My guys were definitely certainly happy to read through all of them and already have in fact been making the most of those things. I appreciate you for being simply accommodating and also for obtaining variety of great issues most people are really desirous to learn about. My very own sincere regret for not expressing appreciation to you sooner.

  80. electronics says:

    Thank you so much for giving everyone an extremely remarkable possiblity to check tips from this website. It is usually very nice plus stuffed with fun for me and my office co-workers to search your web site at least 3 times a week to read through the fresh guides you will have. And indeed, we’re at all times astounded with all the great principles you give. Selected two ideas in this article are clearly the most suitable I have had.

  81. hotel says:

    I have been browsing on-line more than 3 hours lately, yet I by no means discovered any interesting article like yours. It is lovely worth enough for me. Personally, if all web owners and bloggers made just right content as you probably did, the net will be a lot more helpful than ever before.

  82. Your Name... says:

    Wow! Greatand Helpful article. Thanks

  83. vpn خرید says:

    Wow! Greatand Helpful article. Thanks

    vpn خرید

  84. sci tech says:

    hello!,I like your writing very much! percentage we be in contact extra about your post on AOL? I require an expert in this space to unravel my problem. May be that is you! Looking ahead to look you.

  85. Hello. Great job. I did not anticipate this. This is a impressive story. Thanks!

  86. date says:

    I cling on to listening to the news update talk about getting boundless online grant applications so I have been looking around for the best site to get one. Could you advise me please, where could i find some?

  87. Wow! This could be one particular of the most beneficial blogs We have ever arrive across on this subject. Basically Fantastic. I am also an expert in this topic therefore I can understand your effort.

Leave a comment

XHTML: You can use these html tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Smiley face
Seo wordpress plugin by www.seowizard.org.